फेसबुकाध्याय

सकाळी सकाळी प्रसन्न हसावे 
पुढ्यात बसावे संगणकाच्या ..

घालोनी "फेसबुका"त निजफेस 
"लॉगिन" फेसबुकी आधी करावे ..

"इमेल" "जीमेल" सवडीने पहावे 
"फीमेल फेसा"स आधी निरखावे ..

"रिक्वेस्ट" फ्रेंड-फ्रेंडणीच्या पहाव्या 
डिलीट सत्वरी "फ्रेंड"च्या कराव्या ..

"मेसेज" कुणाकुणाचे ते पहावे 
गरजेनुसार वर्गवारी उघडावे ..

जमेल तेवढे फोटो-काव्य अपुले
नको तिथेही "ट्याग" ते करावे ..

"लाईक" "कॉमेंट" शेअर आधी 
मैत्रिणींच्या "पोस्ट"ला नक्की करावे ..

जमल्यास इतरांच्या वाचोनी पोस्ट
वाटल्यास कॉमेंट लाईक करावे ..

"कॉपीपेस्ट" इतरांचे करावे स्टेटस 
स्वनामे निजभिंतीवरी "अपडेटावे" ..

उघडकीस आले जरी कॉपीपेस्ट 
"सॉरी" म्हणूनी मोकळेच व्हावे ..

लाईक अपुल्या "स्टेटस"वर पहावे 
नसले तरी, ना नाराज व्हावे ..

कॉमेंट करावी दणकून तेथे 
कळेना कुणाला स्टेटस जेथे ..

वादात नित्य आपणही असावे 
शिवी-ओवीने सार्थक करावे ..

स्टेटस अपुले कसलेही लिहावे 
इतरांचे बकवास समजून घ्यावे ..

लाईक इतरांस कमीच द्यावे 
स्वत:स नेहमी अपेक्षित रहावे ..

सर्वात श्रेष्ठ स्वत:सी पुजावे 
इतरांस तुच्छ समजोनी जावे !
.

लिपस्टिक का फेविस्टिक

सकाळपासून बायकोच्या तोंडाचा पट्टा 
अखंडपणे चालूच होता.

शेवटी तिला सिनेमाला घेऊन गेलो !

थिएटरातही गप्प बसेल ती बायको कसली ...

तिथेही 
" आवाज आवाज, शू शू , गप्प गप्प " -
असे आजूबाजूला आवाज येऊ लागले !
तरी हिची टकळीची कुजबुज तार स्वरात चालूच .

अत्र तत्र सर्वत्र एकंदरीत मी हैराण !

एकदाचा घरी आल्यावर हुश्श म्हणत,
मी सोफ्यावर रेलून बसलो .

बायकोचा प्रश्न - " अहो, सकाळपासून मी विचारतेय,
आज मी लावलेली लिपस्टिक छान दिसते की नाही ? "

तिच्याकडे न पाहताच शांतपणे मी उत्तरलो -
" फेविस्टिक त्यापेक्षा अधिक छान दिसली असती ! "
.

खरा पाऊस

"कुठे गेला आहे पाऊस" 
उगाच ओरडता कशाला

डोळा भिडवला आहे का
बळीराजाच्या कधी डोळ्याला ?

कुठे कधी ना दिसणारा तो 
पाऊस तुम्हाला दिसला असता

बळीराजाच्या डोळ्यांमधून  
धो धो अविरत वाहत असता ! 
.

हे कुठवर चालणार देवा -

जगणारे जगताहेत जमिनीवर 
मस्त मजेत खुशालचेंडूसारखे 
मरणारे मरताहेत अधांतरी 
नशिबाला कोसत किड्या-मुंगीसारखे

प्रयत्न करणाऱ्याच्या भाळावर 
कायम लिहिलेले दिसते अपयश 
माशा मारणाऱ्या आळश्यामागे
नेहमी जोरात धावत येते यश

बाबा बापू रासलीलेत गुंगून 
भाविकाला झुलवत असतात 
त्यांच्या नादी सर्वस्व विकून 
भिकेचे डोहाळे हतबल जपतात

असेच रडत कुढत जगत 
दिवस ढकलतात काहीजण 
पैसा म्हणजेच आहे जीवन 
नात्याचा जीव घेतात काहीजण

पाय हलवायलाही जागा नाही 
टीचभर घरात कुण्या गरिबाला 
एका इमल्यावर आणखी किती 
विचार करत घोर पडतो रावाला

राव-रंकाची माणसा-माणसांची 
दिनचर्या बघतो 'तो' नुसती वरून 
आपल्याला काय त्याचे म्हणत 
निराकार 'तो' घेतो डोळे मिटून ... !
.
- - - - - विजयकुमार देशपांडे
[ "आम्ही मराठी" - दिपावली विशेषांक २०१७ ]

चारोळ्या बायकोच्या -

घरोघरी -

बायकोच्या त्रासाला कंटाळून  
गेलो तडक हिमालयाकडे
थक्क झालो कितीतरी मी  
बघून रांगेतल्या विवाहिताकडे !
.

चार दिवस बॉसचे -

 "बॉसगिरी" मस्तीत गाजवून
सेवानिवृत्त घरी राहू लागला -
"बायकोगिरी"ला शरण जाऊन
 वाट हुकमांची  पाहू लागला !
.

 नवस -

"हाच नवरा नशिबात मिळू दे-"
बायकोच्या नवसाला लगेच देव पावणार ..
"मलाही  सात जन्म  सुख मिळू दे-"
नवऱ्याच्या नवसाला कधी देव पावणार !
.

असून अडचण -

बडबड्या पत्नीच्या तोंडाला
निघालो कुलूप लावायला 
पण ती गप्प बसली तर
नाही लागत करमायला !
.

सी सॉ -

आई पकडते  एक कान
बायको धरते दुसरा कान
माझी डुलते मान छान
 नेहमी राखत दोघींचा मान !
.

पुरुष दीन -

आई आणि बायको यांची
खडाजंगी चालू असते 
'तुम्ही मधे पडू नका'
"महिला दिना"ची तंबी असते !
.

कुणी पाहिली का -

बायकोचे सर्व ऐकणारा नवरा 
"ताटाखालचे मांजर" असते -
नवऱ्याचे सर्व ऐकणारी बायको 
सगळीकडे "अफवा" असते ..
.

कोडे -

ऑफिसात गरजणारे 'वाघ'
येता घरात बायको पुढे -
एकदम का बनतात 'शेळी'
हे न उलगडणारेच कोडे ..
.

ह्याला संसार ऐसे नाव -

ऑफिसला उशीर.. ताणाताणी वाढते
नवरा उपाशी.. बायको रुसते -
नवरा आल्यावर, सुनसानी शमते
मोगऱ्याचा गजरा.. घरदार हसते ..
.

स्वातंत्र्यदिन -

बायको गर्जत नवऱ्यास म्हणे 
"आज या देशाचा स्वातंत्र्यदिन -"
नवरा स्वत:शीच पुटपुटे 
"कधी आहे.. माझा स्वातंत्र्यदिन !"
.

नरवीर -

काय करावे समजत नाही 
सभा गाजवून येतो मी -
बायको समोर दिसताक्षणी 
मान का खाली घालतो मी ..
.

हळवी बिचारी -

भलती ती हळवी मायाळू
हृदय तिचे किती दयाळू -
कांद्यालाही चिरताना हळू 
लागतसे अश्रू ती ढाळू !
.


कित्ती मज्जा -

कित्ती मज्जा मित्रहो ती 
बायको लाटणे मारत होती -
दोन तुकडे त्या लाटण्याचे 
पण पाठ माझी शाबुत होती ..
.

बायकोगिरी  -

काय करावे समजत नाही 
सभा गाजवून येतो मी -
बायको समोर दिसताक्षणी 
मान का खाली घालतो मी ..
.

अबोला -

नाही मी जर ऐकले तिचे
बायको अबोला धरणार आहे -
अबोल्यातल्या 'नियम अटी'
रोज मी दिसभर ऐकणार आहे !
.


आधुनिक -

मी लिहिलेले अभंग माझ्यासमोर
बायकोने हौदात बुडव बुडव बुडवले -
झेरॉक्स कॉपीज होत्या म्हणून
मी बायकोला अजिबात नाही अडवले !
.

सारे कसे शांत शांत -

बायको म्हणाली, 
"तोंड आले हो" -
मी म्हणालो, 
"छान झाले हो" ..
.

असून अडचण -

म्हणतो लावावे कुलूप 
बायकोच्या मी तोंडाला -
पण.. बसली ती जर गप्प 
करमतही नाही जिवाला ..
.

तीन चारोळ्या -

चारच थेंब वरून खाली 
भूमीवर शिंपडले तर -
आकाशातले सगळे ढग 
गर्जले की हो जगभर ..
.

असतो प्रयत्नांती परमेश्वर 
सर्वांना ठाऊक जरी-
श्रद्धा देवाच्या नवसावर 
काही आळशांची तरी ..
.

हरखुन जाते भेटीसाठी 
मन माझे बघ तुझ्याकडे -
का धुसफुसते उदास होऊन
निरोप घेता तुझा गडे ..
.

आजकाल मी खूपच दमतो -- [हझल]

आजकाल मी खूपच दमतो  
बाड कागदी मिरवत फिरतो ..

ताठ आपली कॉलर करुनी 
काव्य आपले वाचत सुटतो ..

ज्यास ना मुळी कळली कविता 
पाठ देत मी त्यांना बसतो ..

ना मला जरी ओळखले हो 
नजर पारखी फेकत हसतो ..

मित्रमंडळी पळता बघुनी 
ना फिकीर मी करुनी खचतो ..
.

सगळानंद

कितीतरी दिवसांनी 
आज भरपेट जेवण झाल्यावर ,
वामकुक्षीची हुक्की आली -
आणि अंमळ गारगार 
फरशीवरच अस्मादिक लवंडले !

वामकुक्षी म्हटली की, 
ती दिवास्वप्न घेऊन येतेच --

कोसळले आपले सरकार 
[- स्वप्नातलेच असल्याने
कोणत्या पक्षाचे हा प्रश्न अलाहिदा !] 
आणि त्याच्याबरोबर 
नवे सरकार स्थापनहि 
झाले की लगेच !

स्वप्नात काहीही होऊ शकते 
काहीही घडू शकतेच की हो !

हो ना ? 
जागे असलात... तर 
हो तरी म्हणा की हो !

हातात माझ्या एक पेपर आला 
"सगळानंद" नावाचा -

त्यातली बातमी वाचली,
तर अस्मादिक अगदी घामेघूम होऊन 
दचकून जागा झालेले !

बातमी होती- 

८६ रुपये लिटर दराचे पेट्रोल 
एकदम ८.६० रुपये लिटर दराने 
नव्या सरकारने 
उद्या रात्रीपासून विकायचा 
वटहुकुम काढला होता !
.

अत्र तत्र सर्वत्र एकच चित्र

व्हाटसपमधे खुपसलेले डोके बाहेर काढत,
मी रूममधून स्वैपाकघरातल्या कट्ट्याकडे पळत सुटलो ......

जे व्हायचे तेच नेमके घडून गेले होते हो -
व्हाटसपाच्या नादात !

जळकट करपट वास सगळीकडे पसरत चालला होता.
पट्कन ग्यासचे बटन बंद केले .
ग्यासवरच्या पातेल्यातले दूध काठावरून परतून
आटत आटत गेले होते. 
पातेल्याचे बूड दुधाला आवरू सावरू शकले नव्हते, 
बिचारे लाजून काळेठिक्कर पडले होते.

बायकोने मला तरी चार चार वेळा बजावून सांगितले होते-
"ग्यासवर दुध तापायला ठेवले आहे, जरा लक्ष दया तिकडे.
तुम्ही मला सांगितले म्हणून, मी तुमच्या फेस्बुकातल्या चारोळ्या 
निवांत बसून,
एकदाच्या वाचून काढते बर का !"

तेवढ्यात बायको आलीच हॉलमधून धावत पळत,
आणि डोळे विस्फारून उद्गारली-
" बै बै बै ... कधी नव्हे ते एक काम सांगीतले तर,
तेही धडपणे लक्ष देऊन लक्ष ठेवून करता आले नाहीच ना शेवटी ! 
तुमच्यावर एक साधे सोप्पे काम सोपवले होते ! 
तुम्ही सांगितले म्हणून तर मी फेस्बुकात --"

मधेच खाली मान घालत मी शरमिंदा होत पुटपुटलो -
"आणि तू सांगितले होतेस तुझ्या कविता वाचायला,
म्हणून मी व्हाटसपात !" 
.

शपथ मला तू घालायची - - [गझल]

शपथ मला तू घालायची 
सदैव ती मी मोडायची..
.
समजूतदार व्हायचे मी 
त्राग्याने तू वागायची .. 
.
उत्सुक आहे मी समजून 
गुपिते कानी सांगायची ..
.
रुसवाफुगवा कायम तुझा 
समजुत मग मी काढायची ..
.
घरात गोंधळ ग सगळ्यांचा 
संधी अचूक साधायची ..
.
भांडणतंटा रोजचा पण 
काडी न कधी मोडायची ..
.